به گزارش پایگاه تخصصی مسجد، حجت الاسلام والمسلمین حاج علی اکبری رئیس مرکز رسیدگی به امور مساجد در ششمین مرحله از دوره مدیریت تخصصی مسجد و در ادامه درس مسجد طراز انقلاب اسلامی گفت: امام جماعت مربی و مرشد مسجد طراز انقلاب اسلامی است.
آنچه در ادامه می‌آید، بخشی از درس مسجد طراز انقلاب اسلامی است که در بین ائمه جماعات نواحی شهید بهشتی و شهید نواب صفوی، توسط ریاست رسیدگی به امور مساجد ارائه شد.
پیشاپیش عیدالله اکبر عیدغدیرخم را به تبریک می گویم امیدوارم که امسال با همت شما بزرگواران عید سعید غدیر باشکوه تر از همیشه برگزارگردد.
مطلبی که امروز نقل می کنم دو نکته به هم پیوسته است در مسجدی که ما به عنوان مسجد طراز اسلام که تجلی اصلی (یا عصری) آن را ما در مسجد طراز انقلاب اسلامی داریم، یکی از ویژگی های برجسته که جزء هویت مسجد محسوب می شود عبارت است از جنبه تربیتی مسجد.
ما وجوهی مختلفی را برای مسجد از سیره ، آیات و روایات و کلمات بزرگان استفاده می کنیم که سرجمع آن ویژگی ها مسجد را تشکیل می دهند. و مسجد هویت ممتاز و ویژه خود را به دست می آورد.
یک ویژگی ، ویژگی آموزشی است، جنبه های دیگراجتماعی و سیاسی مسجداست. ازبین وجوه گوناگون وجه برجسته و محوری و ممتازمسجد جنبه عبادی، نیایشی و معنوی آن است ،که حقیقت آن درنماز بر مدارذکرمتجلی (تجربه) می شود.
در بین فهرست ویژگی ها یکی از آن جنبه های بسیار مهم و اساسی، که درنگاه شارح اعظم فوق العاده است جنبه تربیتی مسجداست. در واقع مسجد تربیت گاه خوبان عالم است. فرض بر آن است که افرادی که درمسجدحضور دایمی دارند مسیرشان به سوی کمال تسهیل می شود. یعنی مسجد نقش زمینه ساز،انگیزه بخش، تسهیل گر و نقش تسریع کننده دارد برای مومنانی که وارد مسجد می شوند را در سیر کمال دارد .که این بیانگرهمان نقش تربیتی مسجد می باشد.
در وجهه تربیتی شکوفایی اتفاق می افتد. استعدادهای الهی که در وجود انسانها نهفته است و خداوند متعال به عنوان سند روشن آن را به عنوان فطرت اعلام فرمودند.
این جریان تربیت مبتنی برسرمایه و موجودی درونی و فطرتی انسانهایی است که مخاطب ما می باشند. در مسیر این شدن، کما ل یابی و شکوفایی نقش مسجد نقش ذکر ، یادآوری،مشوق، بشارت دهنده، نقش انذار(بیم دهنده) و برحذر دارنده موانع کمال است. همان هایی که تحت عنوان رسالت های درجه یک اولیاء خدا و پیامبر اعظم (ص) در قرآن مطرح شده است.
این وجهه مسجد بیانگر جنبه تربیتی مسجد می باشد. مبتنی بر سیره معیار با محوریت یک کار آشنا این اتفاق روی می دهد. در واقع کسی که خودش سهم وافر و قابل ملاحظه ای از این رشد و شکوفایی، تربیت الهی و نورانیت دارد. که به محور تبدیل می شود که ما در مسجد این کار را با محوریت یک عالم دینی که اینجا به عنوان امام جماعت شناخته می شود اتفاق می افتد.
این نکته قابل ذکر می باشد که متاسفانه وجهه تربیتی مساجد ما از نظرمعدل جالب نیست! که نیاز به برنامه ریزی مناسب می باشد.هرجا که بحث تربیتی مطرح می شود دو مسئله اساسی می شود که یکی بحث گفتمان غالب است و نکته دوم عبارت است از رعایت تفاوت های فردی.
گفتمان غالب یعنی آن فضای عمومی مسجد تبدیل به یک فضای اخلاقی و تربیتی شود. فضای گفتمان یعنی محیط،شرایط،تنظیمات، چینش ها، روابط و ارتباطاتی که بین عناصر مختلف در مسجد است همه اینها بر اساس همین رویکرد بازآرایی و تعریف مجدد شود.
دوم مسئله تفاوت های فردی است، چون آحاد کسانی که به مسجد رفت و آمد می کنند هرکدام در یک موقعیت و شرایط متفاوتی از جهت شخصیتی ،رشد،خانوادگی،سنی هستند. این شرایط متفاوت نسخه های متفاوتی می خواهد.چون جمع حاضر در مسجد،جمع تعریف شده و به اندازه ای است،قاعدتا ظرفیت آن کار گفتمانی است که فضای حاکم و غالب است و هم ظرفیت کار فردی موجود می باشد.اگر سیره سلف سالف را به عنوان سیره معیار مطالعه کرده باشید، در سیره معیار میبینید که محیط مسجد آکنده از ذکر الهی، توجه به قیامت ، از توجه به مقاصداعظم، تذکر و تنبه نسبت به مخاطرات و....است. که فضای عمومی مسجد است که تشویق، تذکر، یادآوری و...دارند، که در تلاوت قرآن امکان پذیراست،در بیان روایات اهل بیت (ع) انجام می شود ،در ضمن نیایش ها ارائه می شود. از همه اینها مهم تر و بالاتر شخص شخیص مربی و امام جماعات است. نگاه ،رفتار، شخصیت، آداب و گفتارو شخصیت اصلی او در واقع مطلب اصلی در همه این مباحثات محسوب می شود.
نکته دوم، افرادی که حضور منظمی در مسجد دارند، کسانی که ارتباط دائمی دارند غیر از فضای عمومی غالب مربی هوشمندوخبیر تک تک مخاطبان را مد نظر دارد و از هیچ کدام نمی گذرد ،تربیت به این صورت شکل می گیرد.محور اول که عرض کردیم عمدتا جنبه تشویقی ، تنبیهی، ذکری، یادآوری و امثال اینها رادارد. عالی است و ضمیمه و کاملا کمک کننده است مخصوصا زمانی که مناسبت ها هم در ارتباط با بخش های مختلف مسجد خوب چیده شده است.
اما اینها همه مقدمه چینی برای کار دوم است. و کار دوم عبارت است از اینکه این مربی رشید برای آحاد کسانی که به مشجدش رفت و آمد می‌کنند نسخه دارد.کار تربیتی به این صورت شکل می گیرد. و این امرمستلزم انس، شناخت، رابطه عاطفی، اعتماد، برانگیختگی، احساس فضا در ذهن و دل مخاطب است و همه اینها لازمه شکل گیری آن ارتباط است که مستلزم اسراف، نکته سنجی، ذهن فعال،فراهم کردن سازوکار مناسب این قضیه است.
ضمن داشتن یک نگاه کلی و فردی شما باید اولویت بندی هم داشته باشید که عبارت است ازجامعه کودک و نوجوان وتا حدی هم جوان که اولویت خاصی برای کار تربیتی است. که مخاطب اصلی این مقاطع سنی است که امیداست نقشهایی را بگیرند که در وجودشان تثبیت و دایمی شود.
لذا در نگاه یک مربی آگاه و رشید جایگاه کودک ، نوجوان و جوان یک جایگاه ممتاز و متفاوتی است. که باید خیلی مورد توجه و اهتمام باشند چرا که دوره شکل گیری شخصیت همان دوران است که بنیان ها، ریشه ها و اساس شخصیتی شکل می گیرد.همان تعبیری که در قرآن است ،شاکله هر فرد در یک محدوده سنی است که شکل می گیرد و قوام پیدا می کند که بعد از آن کار تکوینی و تثبیتی انجام می شود.
امام در اینجا دارای طرح و برنامه تربیتی برای مسجدش می باشد. پس فضای گفتمانی و نسخه های فردی و نسخه های فردی به مراتب از فضای گفتمانی مهم تر،پیچیده تروحساس تر است.
به این ترتیب می توان گفت که در مسجد طراز انقلاب اسلامی امام به عنوان مربی و مرشد که وسط این میدان قرارگرفته است و به تعبیرمقام معظم رهبری طبابت معنوی امام جماعت مثل طبیبی در بیمارستان است که به همه افراد حاضر در آنجا فکر می‌کند و نسبت به همه آنها شناخت دارد و با توجه به وضعیت هر کدام نسخه متناسب را ارائه کند.
فرض کنیدافراد از سن کودکی تحت این پوشش تربیتی قرار می گیرند و استمرار و مراقبت طی فرآیند رشد آنها موانع کنترل می شود.وقتی مربی حواسش به محیط زندگی، فضای حقیقی و مجازی اینها است. که اگر فردی نیامد پیگیر آن شخص شود، علت را جویا شود شاید مشکلی برایش پیش آمده و ....در اینجا جنبه تربیتی به جریان می افتد.
ما باید جنبه تربیتی مساجدمان را ارتقا بدهیم، وضع فعلی و معدل ما خوب نیست. خواهش من از دوستان این است اگر طرح و برنامه و کتاب هایی که برای تقویت در این زمینه دارید را در اختیار مرکز و دیگر ائمه جماعات قرار دهید.
کسی که معلم خودش باشد برتر از کسی است که صرفا داعیه تربیت دیگران را دارد. اگر بخواهیم این کار را انجام دهیم خیلی باید روی خودمان سرمایه گذاری کنیم. در سره نبوی می‌خوانیم که چطور رسول اکرم(ص) با حرفهایشان، با رفتار و حتی سکوتشان چطور مردم را تربیت می‌کردند.
گفتنی است دوره تخصصی مدیریت مسجد در ده مرحله برای نواحی 18گانه مرکز رسیدگی به امور مساجد و در اردوگاه دانشگاه امام صادق(ع) در شهرستان دماوند برگزار می‌شود.
دوره تخصصی مسجد از 15 مرداد تا15 شهریور 97 برگزار می‌شود.
تصاویر این رویداد را در آلبوم زیر ببینید