مسجد ریگ مجومرد یا رضوانشهر، از جمله بناهای تاریخی و قدیمی شهرستان صدوق است که که دو دهه پیش از زیر ریگهای روان بیرون آورده شده و به طرز شایستهای مرمت و احیا شده است.
فاطمه دانشیزدی، از پژوهشگران تاریخ یزد در معرفی این مسجد گفت: این مسجد کهن از مساجد یک ایوانی است که شامل صحن، ایوان، گنبدخانه و شبستانهای جانبی است.
به گفته وی، شبستان غربی جنب گنبدخانه مدفن عالمان و بزرگان دوره تیموری است که چند سنگ قبر آن با کاشیهای معرّق بسیار نفیس تزئین شده و یکی از آنها قبر بانی مسجد به نام «حاجی کماَل الدین» است. گنبدخانه مسجد با محراب گلین از کهنترین بخشهای بنا است که بر جای مانده است.
این پژوهشگر همچنین به معرفی امامزاده سیّدحسین بندرآباد یکی دیگر از بناهای تاریخی مذهبی شهرستان صدوق پرداخت که بنایی است گنبدوار در نزدیکی بقعه سلطان محمودشاه.
وی ادامه داد: گفته میشود چهار برادر به نامهای شمسالدّین، نورالدّین، سیّدمحمّد و سیّدحسین بودهاند که در زمان خلافت مأمون به یزد آمدهاند. سه نفر اوّل در ارخبان، گاپله و هفتادُر مدفونند و سیّدحسین نزدیک «دزک» که به آن جلالآباد نیز گفته میشود، کشته شده و بعداً او را به بندرآباد آورده و دفن کردهاند.
مجموعه سلطان بندرآباد، نیز مورد اشاره دانشیزدی قرار گرفت که در شهرستان صدوق واقع شده است.
به گفته این پژوهشگر این مجموعه متعلّق به قرن هفتم هجری قمری است و شامل؛ خانقاه، مسجد جامع، حسینیّه، آبانبار، برج حفاظتی و مقبره است که در حصار و بارو محفوظ شده است.
وی ادامه داد: این مجموعه مدفن عدّهای از مشایخ سلسله «دادایی» است. در مسجد این مجموعه، منبری از کاشی معرّق با نقشهای گره، اسلیمی و خط ثلث وجود دارد که از نظر هنری، شبیه آن را در هیچ جای استان نمیتوان دید.
وی خاطرنشان کرد: این مجموعه که به مرور زمان، در زیر ریگهای روان کویری مدفون شده بود بههمّت اداره میراث فرهنگی، از زیر خاک بیرون آورده شد.
ایکنا